Ali Şir Nevai Biyografisi
Bu Biyografi 108 Kez Görüntülendi. Mesleği: Bilgin ve Devlet adamı Doğum Yeri: Herat Doğum Tarihi: ??-??-1441
1441 Herat doğumlu olan Ali Şîr Nevâî, Türkçe’yi yüksek bir sanat dili olduğu görüşünü savunarak işlemeye çalışan ve Türk diline önemli değer kazandıran üstün bir bilgin ve devlet adamıdır. Babası Kiçkine Bahşi, Timur'un meliklerinden Sultan Ebû Said'in veziridir. Ali Şîr Nevâî'nin ilk eğitimi babası tarafından verildi. Daha sonraki eğitimine Horasan ve Semerkant'ta devam etti. Sultan Hüseyin Baykara ile okul arkadaşıydı ve okurken birbirlerini unutmamak üzere sözleşmişlerdi.
Sultan Hüseyin Baykara, Herat'ta yönetimin başına geçince, sözleştikleri gibi Ali Şîr Nevâî'yi aradı ve onun Semerkant'ta olduğunu öğrendi. Maveraünnehir meliki Ahmed Mirza'ya bir mektup yazarak Ali Şîr Nevâî'yi kendisine göndermesini istedi. Ali Şîr Nevâî, Ahmet Mirza'nın adamları tarafından Herat'a götürüldü. Sultan Baykara onu önce mühürdar yaptı. Daha sonra vezirlik görevine atadı. Görevi sırasında bol bol kitap okumak, ilim çevreleriyle sohbet etmek ve araştırma yapmak imkânı bulan Ali Şîr Nevâî, bir süre sonra yaptığı işten sıkılmaya başladı.
Bu sebeple istifasını Hüseyin Baykara'ya sunduysa da kabul edilmeyerek aksine Esterebad Valiliği'ne tayin edildi. Ali Şîr Nevâî, valilik görevinde fazla durmadı ve 1490 yılında görevinden ayrıldı. Ali Şîr Nevâî'nin ailesi çok zengindi. Onun için devletten hiç maaş almadığı gibi devlete yardım da etti. Ali Şîr Nevâî topluma ve insanlığa hizmet etmekten büyük sevinç duyardı. Bu düşünceden hareketle çeşitli vakıflar kurdu. Valilik görevinden ayrıldıktan sonra bilim ve sanat konularında yoğunlaşan Ali Şîr Nevâî, 1501 yılında doğduğu şehir olan Herat'ta vefat etti. Ali Şîr Nevâî, şiirlerini Türkçe ve Farsça yazmıştır. Ancak Arapça’yı da çok iyi öğrenmişti.
Kaşgarlı Mahmut'tan sonra Türk diline en büyük hizmet eden kişi olarak tanınan Ali Şîr Nevâî, Muhâkemetü'l-Lügateyn adlı kitabında Türkçe ile Farsça'yı karşılaştırarak pek çok yerde Türkçe'nin üstünlüğünü savunmuştur. Ali Şîr Nevâî, bu kitabını Türkçe'yi bırakarak eserlerini Farsça verenlere ithafen yazmıştır. Ali Şîr Nevâî, Türkçe yazdığı şiirlerinde Nevâî, Farsça yazdığı şiirlerinde ise Fanî mahlaslarını kullanmıştır.
Ali Şîr Nevâî'nin dördü Türkçe, biri de Farsça olmak üzere beş ayrı divanı vardır. Türkçe divanlarının genel adı Hazâinü'l Maânî'dir. Türkçe divanlarını, Garâibü's-Sağîr, Nevâdirü'ş Şebâb, Bedâyiü'l-Vasat ve Fevâidü'l-Kiber adları altında yazmıştır. Beş mesnevisinden meydana gelen Hamse'si ile Türk edebiyatına ilk hamse yazan Ali Şîr Nevâî'nin divanlarından hariç 18 ayrı eseri daha vardır.
 Anahtar Kelimeler : Ali Şir Nevai, Ali Şir Nevai biyografi, Ali Şir Nevaiin biyografisi, Ali Şir Nevai biyografisi, Ali Şir Nevai özgeçmişi, Ali Şir Nevai hayatı, Ali Şir Nevai hakkında, Ali Şir Nevai sağlığı, Ali Şir Nevai sağlık, Ali Şir Nevai tanıyalım, Ali Şir Nevai medyadaki yeri, Ali Şir Nevai resim, Ali Şir Nevai fan, Ali Şir Nevai nerede oturuyor, Ali Şir Nevai boyu kaç, Ali Şir Nevai kaç kilo, biyografiler...
|